# Xalqaro OAVda Biz haqimizda Portugaliyaning teatrining rasmiy saytida Qashqadaryo teatri haqida yoritildi.
# Xalqaro OAVda Biz haqimizda
Portugaliyaning teatrining rasmiy saytida Qashqadaryo teatri haqida yoritildi.
Portugaliyalik rejissyor Rui Madiero tomonidan “CTB – Companhia de Teatro de Braga / Qashqadario Viloyati Musiqali Drama Teatri de Karshi / Uzbequistão” ya’ni Braga teatr jamoasi hamda Qashqadario Viloyati Musiqali Drama Teatri jamoasi ijodiy hamkorligi nomli maqolasi e’lon qilindi. Ushbu maqolada rejissyorning teatr jamoasi bilan qachon va qanday tanishgani va ijodiy hamkorlik borasida amalga oshirgan ishlari keng yoritilgan. Juimladan, u A.Chexovning “Taklif va To‘y” spektaklini sahnalashtirgani va ushbu spektakl 3 ta nominatsiya bo‘yicha xalqaro festivalda g‘oliblikni qo‘lga kiritgani haqida to‘lqinlanib yozadi. Shuningdek, Rui Madieroning eng ta’sirchan so‘zlari va hayratlari O‘rta Osiyoning naqshi bo‘lgan Samarqand, Buxoro kabi tarixiy shaharlari va o‘zbekona palov to‘g‘risida alohida tilga oladi.
Ushbu maqola Qashqadario viloyati musiqali drama teatri jamoasi uchun ham quvonarli hodisa deb baholaymiz va hamkorlik uchun Rui Maderoga jamoa nomidan ulkan tashakkur izhor etamiz.
Eslatma: Maqolani to‘liq formatini https://www.ctb.pt/. rasmiy sayt yoki qarshi teatri.uz rasmiy saytlari orqali ko‘rish imkoniyati majud.
Мақолани Португал тилидаги варианти
ETA – Uma história exemplar:
CTB – Companhia de Teatro de Braga / Qashqadario Viloyati Musiqali Drama Teatri de Karshi / Uzbequistão
A ETA – Eurasia Theater Association, é uma organização que congrega estruturas de criação teatral e de festivais, em 35 países da Europa e da Ásia, cuja sede se situa em Maltepe / Turquia e que visa nos seus objetivos, a permuta de experiências, parcerias, e colaborações artísticas, técnicas, dramatúrgicas, que potenciem o reconhecimento das Culturas e dos Povos, através da Arte do Teatro, na busca da Paz. A CTB integra este movimento com grande entusiasmo e tem desenvolvido com estruturas de vários países um enriquecedor trabalho, iniciado com Kherson e o seu Teatro e Festival Melpomena Tavryy e seu director e Presidente da ETA, Olexandr Kniga. E a partir dalí com outras cidades e Teatros da Ucrânia. Com O Teatro de Ozurgeti, dirigido por Vasil Chigogidze na Geórgia, com a Turquia e o seu Teatro de Maltepe, dirigido por Kubilay Erdelikara, secretário Geral da ETA, e com o Uzbequistão, através do Teatro Musical Dramático da Região de Kashkadarya, da cidade de Karshi, com o seu director Utkir Maxmatqulov e o professor e homem de Teatro, Aybek Kopadze. É sobre esta experiência que hoje escrevo, porque faz este mês de Fevereiro , 4 anos, que se iniciou este projecto que só terminará no início do próximo ano. No Outubro de 2022 foi discutida em Maltepe durante o Festival, a possibilidade de se estabelecer um Protocolo de colaboração entre os nossos Teatros. Protocolo que se veio a assinar em Braga, no Teatro Circo, em 2023 no âmbito de uma visita do seu director e de Aybek Kopadze. Esse protocolo estabelecia a realização de 2 co-produções e a permuta dos respectivos espectáculos nos dois países, a troca de experiências sobre processos de criação e de práticas teatrais entre as duas estruturas. Em Fevereiro de 2023 visitei, com a cenógrafa e figurinista Manuela Bronze, o Teatro de Karshi, dirigi uma Masterclass com os actores e actrizes daquele Teatro, que conduziu à análise e definição do espectáculo a criar. Decidiu-se por Tchekhov (Pedido & Casamento) que naquele Teatro estreou em Agosto de 2023, com encenação minha, assistência de encenação de Valentina Picciau e cenografia e figurinos de Manuela Bronze. Um tempo riquíssimo, uma experiência inesquecível de confronto artístico, de empenhamento, de entrega e de prazer no trabalho teatral, com geniais actores e actrizes e equipas técnicas, que provocaram uma tão rica dinâmica que conduziria a uma criação inesquecível. Um tempo de aproximação e amizade que permitiu conhecer aquele riquíssimo e histórico país, as suas gentes e a sua Cultura. Tashkent a imponente capital da Ásia Central, Samarkanda a imortal, Buhara e o plov… claro. Criação que terá realizado até esta data mais de 60 representações e que recebemos, no nosso IV MIT- Mostra Internacional de Teatro / Sem Fronteiras, que ocorreu em Julho de 2025, bem como aos seus diretores e um representante do Ministério da Cultura daquele país. Criação que se apresentou em Braga e nas cidades de Barcelos, Fafe e Maia, com enorme adesão dos públicos. Espectáculo que foi contemplado pelo Júri Internacional, com os Prémios de Melhor Espectáculo; Melhor Cenografia e Melhores Figurinos. Em Outubro de 2025 voltei ao Uzbequistão, acompanhado por Manuela Bronze, agora para Samarkanda e o seu Teatro Musical e Dramático. Tive o prazer de conhecer o Teatro, o seu diretor e equipas artísticas e técnicas e fazer uma Masterclass, sobre o nosso processo de trabalho. Fizemos uma reunião com o director Tugalov Botir Bahromovich, que no início de 2027, dirigirá em Braga, o espcetáculo O Amor é Culpado de Tudo do dramaturgo Farhad Boynazarov, do Teatro de Karshi, concluindo assim o Protocolo estabelecido em 2023. Este é um exemplo vivo da relevância da ETA e da sua relevância na promoção e reconhecimento da Cultura e da Arte do Teatro, como importante veículo para a convivência e amizade entre os Povos.Brevemente falaremos de outras experiências.
Rui Madeira
Ўзбек тилида
ETA — Eurasia Theater Association Европа ва Осиёнинг 35 давлатидаги театр ижодий тузилмалари ҳамда фестивалларини бирлаштирувчи ташкилот бўлиб, унинг бош қароргоҳи Туркиянинг Малтепе шаҳрида жойлашган. Унинг асосий мақсади — театр санъати орқали маданиятлар ва халқларнинг ўзаро тан олинишига хизмат қилувчи тажриба алмашинуви, ҳамкорлик ва ижодий, техник ҳамда драматургик шерикликларни ривожлантириш, тинчликка интилишдир.
CTB ушбу ҳаракатга катта иштиёқ билан қўшилган бўлиб, Херсон шаҳри, унинг Мелпомена Таврия театри ва фестивали ҳамда ETA президенти Олександр Книга билан бошланган самарали ҳамкорликни амалга оширди. Кейинчалик бу ҳамкорлик Украинанинг бошқа шаҳарлари ва театрлари билан ҳам давом этди.
Шунингдек, Грузияда Васил Чигогидзе раҳбарлигидаги Озургети театри, Туркияда Кубилай Эрделикара бошчилигидаги Малтепе театри (ETA бош котиби), ҳамда Ўзбекистонда Қашқадарё вилояти Қарши шаҳридаги Мусиқали драма театри — унинг директори Ўткир Махматқулов ва театр арбоби, профессор Айбек Копадзе билан ҳамкорлик йўлга қўйилди.
Бугун мен айнан шу тажриба ҳақида ёзмоқдаман, чунки жорий йил февраль ойида ушбу лойиҳа бошланганига 4 йил тўлди ва у келаси йил бошида якунланади.
2022 йил октябрь ойида Малтепеда бўлиб ўтган фестиваль чоғида театрларимиз ўртасида ҳамкорлик протоколи тузиш имконияти муҳокама қилинди. Бу протокол 2023 йилда Брага шаҳридаги Teatro Circo театрида, директорингиз ва Айбек Копадзенинг ташрифи доирасида имзоланди.
Протоколга мувофиқ:
- 2 та қўшма спектакль яратиш,
- ҳар икки мамлакатда спектакллар алмашинуви,
- ижодий жараён ва театр амалиёти бўйича тажриба алмашиш назарда тутилди.
2023 йил февраль ойида мен саҳна безакчиси ва костюмлар бўйича рассом Мануэла Бронзе билан Қарши театрига ташриф буюрдим. Актёр ва актрисалар билан мастер-класс ўтказдим, бу эса яратиладиган спектаклни таҳлил қилиш ва аниқлашга олиб келди.
А.П. Чеховнинг «Таклиф» ва «Тўй» асарлари танланди. Спектакль 2023 йил август ойида менинг саҳналаштиришимда, Валентина Пиччау режиссёр ассистенти сифатида, Мануэла Бронзе эса саҳна безаги ва костюмлар муаллифи сифатида Қарши театрида премьера қилди.
Бу жуда бой ва унутилмас ижодий тажриба бўлди — юксак маҳоратли актёрлар ва техник жамоа билан ишлаш, ўзаро ижодий мулоқот ва фидойилик орқали ноёб асар яратилди. Шу билан бирга, Ўзбекистоннинг бой тарихи ва маданияти, меҳмондўст халқи билан яқиндан танишиш имконияти бўлди.
Тошкент — Марказий Осиёнинг муҳташам пойтахти, Самарқанд — абадий шаҳар, Бухоро ва албатта, палов…
Спектакль шу кунга қадар 60 дан ортиқ марта намойиш этилди. 2025 йил июль ойида бўлиб ўтган IV MIT — Халқаро театр кўргазмаси / “Чегарасиз” фестивалида иштирок этди. Шунингдек, директорлар ва Ўзбекистон Маданият вазирлиги вакили ҳам ташриф буюрдилар.
Спектакль Брага, Барселуш, Фафе ва Майя шаҳарларида катта томошабинлар эътиборига сазовор бўлди. Халқаро ҳайъат томонидан:
- “Энг яхши спектакль”
- “Энг яхши саҳна безаги”
- “Энг яхши костюмлар”
мукофотларига лойиқ деб топилди.
2025 йил октябрь ойида мен яна Мануэла Бронзе билан Самарқанд шаҳрига ташриф буюрдим. У ердаги Мусиқали драма театри, унинг директори ва ижодий жамоаси билан танишдим, иш жараёни бўйича мастер-класс ўтказдим.
Директор Тугалов Ботир Баҳромович билан учрашув ўтказдик. У 2027 йил бошида Брагада Қарши театри драматурги Фарҳод Бойназаровнинг «Муҳаббат ҳамма нарсада айбдор» спектаклини саҳналаштиради. Шу билан 2023 йилда имзоланган протокол тўлиқ якунланади.
Бу тажриба ETAнинг аҳамияти ва театр санъати орқали халқлар ўртасидаги дўстлик ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлашдаги ўрнини яққол намоён этади.
Яқин орада бошқа тажрибалар ҳақида ҳам сўз юритамиз.
Руи Мадейра